0

آنتی اکسیدان ها و اثرات آنها در ورزش

دسته بندی ها : blog, سلامت، بهداشت و پزشکی ۲۲ دی ۱۳۹۸ admin 128 بازدید
آنتی اکسیدان ها و اثرات آنها در ورزش

آنتی اکسیدان ها و اثرات آنها در ورزش

آنتی اکسیدان ها و اثرات آنها در ورزش

مطالعات چندی بر روی انسان و حیوانات ، آثار سودمندی از مصرف مکمل های آنتی اکسیدان را بر روی استرسهای اکسیداتیو حاصل از ورزش نشان داده است .

نقش تغذیه در عملیات ورزشی سالهاست که مورد مطالعه قرار گرفته است و در حال حاضر به خوبی این نکته روشن شده است که یک وضعیت تغذیه ای بهینه ، پیش نیازی برای انجام و دستیابی به بهترین نتیجه در فعالیت های ورزشی است . امروزه کانون توجهات در وضعیت تغذیه ای بر این مهم استوار است تا از استرسهای اکسیداتیوناشی از تمرینات فیزیکی شدید پیشگیری نموده و به بازگشت بحالت اولیه بعد از تمرین کمک نماید .

تولید رادیکالها

فعالیتهای فیزیکی متوسط و دائمی بعنوان یک عامل مؤثر و مثبت در حفظ سلامتی کل بدن توصیه شده است .ورزش و تمرینهای با شدت زیاد و طولانی ممکن است سبب آسیبهای عضلانی و سایر بافتها شود ، آسیبی که ناشی از اثر رادیکالهای آزاد و ترکیبات اکسیژنی واکنش دار دیگر می باشد .

رادیکالهای آزاد ، ترکیباتی شیمیایی با الکترون فرد می باشند .این بدین معناست که رادیکالها شدیداً فعال هستند و سعی خواهند کرد یک الکترون از مولکولی دیگر بگیرند ، واکنشی که سبب شروع زنجیره ای از واکنشهای دیگری می گردد . رادیکالهای آزاد بر ترکیبات بزرگ و حیاتی سلولها همانند لیپیدها و پرو تئینها و DNA حمله می کنند . اکثر اکسیژن مصرفی در سلولهای انسان در میتو کندری و از طریق زنجیر انتقال الکترون کاهش می یابد . ۱ تا ۳ درصد این اکسیژن کاملاً استحاله پیدا نمی کند چرا که نتایج تشکیل رادیکالهای سوپر اکسیدان ممکن است به رادیکالهای هیدروکسیل پر واکنش تبدیل شود .

فعالیتهای فیزیکی سبب افزایش نیاز به اکسیژن تا چندین برابر می شود . در حین ورزشهای شدید اکسیژن مورد نیاز کل بدن تا ۲۰ برابر افزایش می یابد و این در حالی است که اکسیژن مورد نیاز عضلات تا ۱۰۰ برابر افزایش می یابد . با فرض اینکه درصد اکسیژنی که به رادیکالهای سوپر اکسید تبدیل شده است غیر قابل برگشت و دگرگونی است ، تشکیل ترکیبات اکسیژنی واکنش دار تا ۱۰۰ برابر افزایش خواهد یافت .

رادیکالهای آزاد ممکن است در اثر آسیب های عضلانی در حین تمرینات و ورزش شدید تولید گردد . بافتهای آسیب دیده آهن را از پروتئنهای آهن باند مثل میو گلوبین آزاد می کنند و آهن آزاد سبب شروع زنجیره ای از واکنش های رادیکالهای آزاد گردد که موجب آسیب بیشتر سلولی ناشی از پراکسیداسیون لیپیدها و اکسیداسیون پروتئین شود .

کاتاکولامین ها منبع دیگری از رادیکالهای آزاد در حین تمرین ورزش می باشد . در هنگام ورزش سطح کاتاکولامینها بدلیل افزایش فعالیت قلبی و حرکت انرژی زیاد می شود . آدرنالین ممکن است با اکسیژن ترکیب گردد ، فرایندی که با تشکیل رادیکالهای سوپر اکسید همراه است .

شواهدی در دست است که واکنشهای تجزیه ای اکسید از گزانتین ممکن است منبع دیگری برای تولید رادیکالهای آزاد در بافتهای عضلانی که محدودیت خونرسانی و اکسیژن رسانی در هنگام تمرین ورزش دارند باشد . اکسید ازگزانتین بعنوان یک عامل اصلی تولید رادیکالهای آزاد در ایسکمی قلبی و رپرفوزیون قلب شناخته شده است .

افزایش سطح رادیکالهای آزاد پس از تمرین و ورزش بطور تجربی به اثبات رسیده است . اندازه گیری رادیکالهای آزاد در انسان اغلب با تکیه بر مارکرهای آسیب رادیکالهای آزاد همانند سطح پلاسمایی Malondialdehyde و هیدروپراکسید چربی سرم انجام می گیرد . مطالعات زیادی افزایش این مارکرها را پس از تمرین ورزش نشان داده است .

اندازه گیری مستقیم ترکیبات رادیکالی در خون بوسیله اسپکتروسکوپی رزونانس چرخشی الکترون می تواند انجام پذیرد و تقریباً ترکیبات رادیکالی پس از تمرین و ورزش تا حد سه برابر به اثبات رسیده است .

آنتی اکسیدانها

استرسهای اکسیداتیو ناشی از ورزش ممکن است با آنتی اکسیدانها خنثی گردند .یک آنتی اکسیدان ، ماده ای است که حتی در هنگام حضورش با غلظت بسیار کم در کنار یک ماده قابل اکسید ، بطور مشخصی از اکسیداسیون این ماده قابل اکسید پیشگیری کرده و آنرا به تاخیر بیاندازد . مواد قابل اکسید شامل DNA ، پروتئین و چربی ها می باشند .

دو راه دفاع آنتی اکسیدان وجود دارد . سیستم آنتی اکسیدان فیزیولوژیک آندوژن که شامل گلو تاتیون ، کاتالازو آنزیمهای سوپر اکسید دیس موتاز می باشد . گلو تاتیون بسیاری از ترکیبات مختلف اکسیژنی واکنش دار را پاک می کند و بعنوان ماده ای برای پراکسید از هیدروژن و سایر پراکسیدازها می شود .
عملکرد سلینوم ، همان نقش کوفاکتوری آن در پراکسیداز گلوتاتیون است . سوپر اکسیداز دیس موتاز ، سوپر اکسید را به هیدروژن پر اکسید تبدیل می کند که در واکنشهای اکسیدان بسیاری مصرف می گردد . روی ، مس و منگنز کوفاکتوری های اصلی سوپر اکسیداز دیس موتاز هستند .

راه دفاعی دیگر در مقابل آسیبهای اکسیداتیو ، آنت اکسیدانهای حاصل از منبع غذایی است . بهترین آنتی اکسیدان های شناخته شده ، ویتامینهای Eوc ، بتا کاروتن و سلنیوم می باشد .علاوه بر همراهی با غشای سلولی ، ویتامین E یک شکافنده بسیار مهم زنجیره هاست .

ویتامین E همچنین یک مهار کننده واسط لیپوکسی ژناز پراکسیداسیون لیپید است . ویتامین C یک پاک کننده موثر رادیکالهای محلول در آب است و به باز سازی ویتامین E کمک می کند .

ویتامین C همچنین به جذب آهن کمک می کند و در تشکیل کراتین که منبع اصلی انژی عضلانی است نقش مهمی دارد . ویتامین EوC با آنتی اکسیدانهای آندوژن گلوتاتیون و اسید لیپوئیک نقش تقویت و تشدید کننده ای دارند . دو ماده ای که نقش اصلی و مهمی در بازسازی ویتامینهای E و C از اشکال رادیکالی آنها دارند . بتاکاروتن یک آنتی اکسیدان محلول در آب قوی است که اکسیژن را فرو می نشاند و احتمالاً رادیکالهای آزاد را پاکسازی می کند . سلینوم یک کوفاکتور آنزیمهای آنتی اکسیدان است .

آنتی اکسیدان ها و ورزش

تمرین و ورزش با شدت متوسط سطح سیستم دفاعی آنتی اکسیدان آنزیماتیک آندوژن را ارتقاء می دهد . این افزایش ظرفیت آنتی اکسیدان ها ، در ورزشهای با شدت زیاد و سنگین و طولانی کافی نیست و ممکن است سبب در هم شکستن ظرفیت سمیت زدایی ترکیبات واکنشهای اکسیژنی بدن گردد . این نکته به اثبات رسیده است که بعد از ورزش و تمرین شدید به جای افزایش ظرفیت آنتی اکسیدانها هم پراکسیداسیون لیپیدها و هم آسیب عضلانی بوجود می آید . مصرف آنتی اکسیدانها وضعیت آنتی اکسیدانهای بدن را بهبود می دهد ، و ممکن است سبب کاهش آثار آسیب رساننده رادیکالها در حین تمرین و ورزش شدید گردد .

مطالعات چندی بر روی انسان و حیوانات ، آثار سودمندی از مصرف مکمل های آنتی اکسیدان را بر روی استرسهای اکسیداتیو حاصل از ورزش نشان داده است . بطور خاص ، مطالعاتی که بر روی ویتامین E صورت گرفته است نتایج امید بخشی را نشان داده است که سبب افزایش فرآورده های حاصل از پراکسیداسیون بعد از تمرینات و ورزشهای سنگین می شود . مطالعات کنترل شده بیشماری لازم است . اما در حال حاضر شواهد حاکی از آن است که مکمل های غذایی حاوی آنتی اکسیدان برای پیشگیری از استرسهای اکسیداتیو بعد از تمرین و ورزش بسیار مفید و سودمند است .

آنتی اکسیدانهای موجود در مکملهای غذایی ممکن است از استرسهای اکسیداتیو ناشی از ورزش و تمرین در ارتفاعات و همچنین ناشی از منابع اگزوژن مثل ازن محیط پیشگیری نماید .

اخیراً نشان داده شده است که مکملهای مورد استفاده دوچرخه سواران که حاوی ویتامین های C و E می باشند ، سبب کاهش فعالیت ریوی بعد از تمرینات سنگین در محیط های باز با غلظتهای مختلف ازن شده است ، بنوعی که دوچرخه سواران این مکمل ها را استفاده نمی کنند .

علاوه بر آثار فوق ، آنتی اکسیدانها و سایر ویتامین ها عملکرد سلولهای ایمنی را حمایت و تقویت می کنند . تمرینات فیزیکی شدید نه تنها با استرسهای اکسیداتیو همراه است بلکه با استرسها و فشار و سرکوب سیستم ایمنی ، ممکن است سبب التهاب و افزایش خطر عفونتها گردد . مصرف مناسب و مطلوب آنتی اکسیدانها ممکن است از آثار ورزش بر سیستم ایمنی و عفونتهای بعد از ورزش بکاهد .

منابع :

 آکادمی ملی المپیک

سایت تحلیلی – خبری عصر ایران

سایت پزشک شما

سایت علم ورزش

 

برای مشاهده مطالب بیشتر اینجا کلیک کنید.

 

ما را در شبکه های اجتماعی اینستاگرام، تلگرام و آپارات دنبال کنید

لطفا رضایت خود را از نوشته بالا با رای دادن به ستاره های پایین مشخص نمایید:

[تعداد: ۰   میانگین: ۰/۵]
ادمین ادمین
admin

راه آسان‌تری برای ارتباط با کاربران‌مان پیدا کرده‌ایم :) عضویت در کانال

مطالب زیر را حتما بخوانید:

  چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد. چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد. چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد. چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد. چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.  

نظرات کاربران

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    لینک کوتاه :
    0