لوگو2

بهداشت محیط بیمارستان

دسته بندی ها : blog, سلامت، بهداشت و پزشکی ۱۹ دی ۱۳۹۸ admin 961 مشاهده
بهداشت محیط بیمارستان

بهداشت محیط بیمارستان

بهداشت محیط بیمارستان

مقدمه :

بیمارستان نهادی است بسیار ضروری که برای تداوم حیات و حفظ جان انسانها و بازگشت به تندرستی به تدریج در زندگی انسانها پدیدار گشته و همراه با تکامل علوم و فنون و مهارتها ، پس از گذشت سالیان دراز به شکل امروزی درآمده است. که در جوامع مختلف نیز با توجه به وضعیت اقتصادی آن جامعه و انتظارات گیرندگان خدمات ، شاهد تفاوت های فراوانی در بین بیمارستانها می باشیم و نکته قابل توجه اینکه در هر بیمارستانی در صورت عدم رعایت موازین بهداشتی ، انواع عفونتهای نازوکومیال noso comial    ( در زبان یونانی noso  به معنای «  بیماری »  و comeion  به معنای «مراقبت »  است )  شیوع پیدا می کنند . بنا به تحقیقات بعمل آمده در آمریکا ،‌ حدود۵% بیماران بستری شده در بیمارستانها به عفونت بیمارستانی مبتلا می شوند که این امر بطور متوسط مدت زمان بستری آنها را  ۷-۵  روز افزایش می دهد که در نتیجه حدود  ۷۵۰دلار هزینه درمان افزایش می یابد . این در حالی است که جهت کنترل عفونتهای بیمارستانی فقط به  ۵% این هزینه نیاز است . ازاین جا به صرفه بودن اقدامات کنترل عفونت بیمارستان مشخص می شود .

بهداشت محیط بیمارستان شامل کلیه اقداماتی است که از انتقال عوامل بیماریزای محیط خارج به داخل بیمارستان و بالعکس جلوگیری می کند . در این راستا عوامل محیطی همچون آب ، فاضلاب ، ‌زباله ،‌هوا، غذا و … باید به نحوی کنترل شوند تا علاوه بر ایجاد محیطی سالم و بهداشتی ،‌ به بهبود بیماران نیز کمک نماید.

با توجه به تعریف بهداشت محیط و مسئولیت فردی در برابر سلامت افراد جامعه ، ‌رعایت مسائل بهداشتی در محیط کار بیمارستانی از اهمیت ویژه ای برخوردار می گردد.

از این رو بهداشت محیط بیمارستانها رابطه مستقیمی با میزان شیوع عفونتهای بیمارستانی داشته که رعایت این امر به عهده بخش خدمات و نیز پرسنل شاغل می باشد. با توجه به واگذاری خدمات به بخش خصوصی و پایین بودن سطح آگاهی افراد به کار گمارده شده نسبت به خطرات کاری موجود در راستای کاهش عفونتهای بیمارستانی آموزش از جایگاه ویژه ای برخوردار می گردد.

دیوارها و سقفها :

پاک کردن دیوارها و سقفها باید در حد کافی صورت گیرد تا خاک و لکه بر روی آنها مشاهده نشود. گندزدایی این قسمتها مورد نیاز نمی باشد مگر در صورت مشاهده آلودگی شناخته شده خون ، ادرار یا مایع آلوده کننده که باید فرا پاک شود . درزمان پاک کردن دیوارها سطوح آنها باید حتی المقدور خشک نگه داشته شود . آسیب دیدن دیوارها و از بین رفتن رنگ و روی آنها باعث مشخص شدن گچ زیر آن شده وخون ریخته شده به طور کامل پاک نمی شود و به دنبال مرطوب شدن ، به شدت با باکتری آلودگی پیدا می نماید . بنابراین این گونه دیوارها بایدبه سرعت ترمیم شوند.

سایر سطوح :

روی کمدها باید روزانه با یک محلول دترجنت تازه تهیه شده و دستمال یک بار مصرف پاک شود . در صورت لزوم بایستی سایر اثاثیه نیز به همین روش پاک شوند . قفسه ها و تاقچه ها باید به طور مرتب با دستمال مرطوب گردگیری و اگر گرد و خاک روی آن تجمع می یابد لازم است مدت زمان نظافت نزدیکتر شود.

حمام:

حمام و سینک باید حداقل روزی یک بار توسط پرسنل خدمات  شسته شوند . بیماران نیز باید تشویق شوند تا بعد از هر بار استحمام ، حمام را پاک و تمیز کنند . برای پاک کردن به طور روزانه ، استفاده از یک ماده دترجنت کافی است . بعدازاستحمام بیماران عفونی یا قبل از استحمام بیمارانی که زخم باز دارند باید حمام را گندزدایی نمود که برای این کار ازترکیبات کلر دار که خاصیت خورندگی نداشته باشد (انواع  دزومد یا هالامید ) می توان استفاده نمود.

نباید سوراخهای ورودی سینک یا لوله های خروجی فاضلاب آن گندزدایی شوند در سینکهای مخصوص شستشوی دست نباید سوراخ آنها با روپوش بسته شود.

توالتها :

سینک یا نشیمن توالت و دستگیره ها باید حداقل روزی یک بار پاک شوند ، همچنین اگر به وضوح و به صورت قابل روئیت آلوده شوند باید پاک گردند . برای پاک کردن روزانه باید از یک محلول دترجنت استفاده کرد . اگر کاسه توالت به وضوح آلوده شود یا بعد از استفاده توسط بیمار مبتلا به عفونت دستگاه گوارش استفاده می شود قبل از استفاده باید کاسه توالت با آب آب کشی و خشک نمود. لازم به ذکر است ریختن ماده گندزدا به داخل سوراخ توالت یا فاضلاب خطر عفونت را کم نمی کند.

ظروف و کارد و چنگال :

شستن این وسایل در ماشین ظرفشویی مرکزی و خشک کردن آنها نسبت به شستن آنها در هر یک از بخشها به طور جداگانه ارجحیت دارد ،  در صورت نبود ظرفشویی مرکزی کلیه ظروف ، کارد وچنگالها طی سه مرحله شسته می شوند که این مرحله عبارتند از : پاک کردن با آب گرم ، شستشو با پاک کننده و آبکشی و پس از آن استفاده از یک گندزدا

( پودر پرکلرین یا وایکس  ) مناسب خواهد بود.

شرایط  پاک کردن ترشحات عفونی خارج شده از بدن بیمار و پاک کردن محل خواب بیماران عفونی درصورت نبود دستمالهای یک بار مصرف ، مواد و روشهای جایگزین عبارتند از :

۱-  می توان از یک برس نایلونی ( که سریعا خشک شود ) برای پاک کردن حمام استفاده کرد . از زمین شوی پنبه ای جاذب ( تی ) یا برس هاس مویی و کرکی نباید استفاده کرد.

۲-   اگر از پارچه چند بار مصرف برای پاک کردن استفاده می شود باید پس از انجام کار، شسته ( ترجیحا در ماشین لباس شویی )  و با روشی که باعث گندزدایی شود و خشک گردد . همچنین برای هر قسمت، پارچه جداگانه مصرف گردد .

۳-   برس مخصوص پاک کردن توالت باید به اندازه کافی آبکشی شده و بعد خوب تکان داده شود تا آب آن تخلیه گردد و بعد به صورت خشک نگهداری شو.د . از اسفنج نباید برای پاک کردن سطوح استفاده کرد.

رفع آلودگی از لوازمی که مصارف بالینی ندارند :

لوازم مخصوص تراشیدن مو ، کاسه ها و ظورف پلاستیکی مخصوص شستشو باید بعد از هر بار مصرف به طور کامل با دترجنت و آب داغ شسته و خشک گردند . ترجیحا این ظروف باید به صورت جداگانه و وارونه نگهداری شوند . در واحدهای پرخطر پس از ترخیص بیمار یا اتمام ایزولاسیون و بهبودی بیمار ، باید گندزدایی این لوازم و ظروف توسط حرارت ، مواد گندزدای کلر دار یا فنولدار صورت گرفته و بعد برای بیماران دیگر مورد استفاده قرارگیرند . برای بخشهای عمومی پاک نمودن و خشک کردن آنها ، احتمالا کافی خواهد بود . می توان از سبدها ی آویزان شده در زیر تخت بیمار نیز جهت نگهداری این وسایل استفاده نمود.

برس ناخن : به جز موارد خاص از مصرف برس ناخن بایستی اجتناب شود.

تیغ :

برای تراشیدن موها قبل از عمل جراحی از تیغهای یک بار مصرف استفاده گردد.

رختخواب :

بعد از ترخیص بیماران پاک کردن تختخواب ( چهارچوب تخت ) به  طور معمول لازم نمی باشد مگر اینکه آلودگی قابل روئیت وجو داشته باشد . تختخواب باید در برنامه نظافت بیمارستان قرار گرفته و با یک دترجنت پاک و خشک شود . اگر گندزدایی لازم باشد ترکیبات محلول فنول مناسب خواهد بود . در این موارد از ضد عفونی کننده های گران قیمت نباید استفاده کرد.

تشک و بالشها :

باید داخل روکش (  رویه ) ضد آب قرار گیرند و اگر احتمال آلودگی آنها با مایعات بدن بیمارمی رود در داخل یک رویه ضد آب دیگر نیز قرار گیرند . برای رفع آلودگی روکش ها استفاده از محلول دترجنت و خشک کردن آنها معمولا کافی است.

گندزدایی با محلول  فنول ، نفوذ پذیری روکش این لوازم را بیشتر می کند . لذا در صورت امکان از مصرف این گونه گندزداها بایستی جلوگیری شود.

پرده ها :

پرده ها باید در صورت وجود آلودگی قابل روئیت شسته شوند و در غیر این صورت هر شش ماه یک بار شسته شوند.

ترمومتر دهانی :

ترمومتر دهانی باید به صورت خشک نگهداری شود نه در داخل گندزدا

ترمومتر مقعدی :

 از غلاف یا پوشش یک با ر مصرف استفاده شود.

لگن :

برای جلوگیری ازانتقال آلودگی های موجود در مدفوع همیشه باید بعد از جمع آوری و دست زدن به لگن یا بعد از استفاده مجدد از آنها دستها شسته شوند . حتی اگر تمیز به نظر می رسند.

سطوح محیطی :

سطوح محیطی ( دیوار  . کف و …  ) به ندرت با انتقال عفونت به بیماران یا پرسنل همراهند ولی پاک کردن و حذف آلودگیهای محیط به طور معمول توصیه می شوند.

شستن دست :

بعداز تماس (با دستکش یا بدون دستکش ) با خون ، مایعات بدن ، ترشحات ، مواد غذایی و لوازم آلودن دستها حتما باید شسته شوند.

مراحل شستن دست : برای شستن دست نیار به سینک ، آب جاری و گرم ، صابون با مواد ضدعفونی کننده و حوله کاغذی نیازاست و سپس به شرح ذیل عمل می گردد.

۱-    آستینهای روپوش را تا قسمت فوقانی مچ بالا زده ، جواهرات و ساعت مچی را ازدست وانگشتان خارج می نماییم .

۲-     ناخن ها باید کوتاه بوده و نباید از برق ناخن یا لاک ناخن و یا ناخن مصنوعی استفاده گردد.

۳-     سطح دستها و انگستان از نظر بریدگی و خراش کنترل شود .

۴-     جلو سینک ایستاده به نحوی که روپوش و دستها با سینک تماس پیدا ننماید.

۵-  شیر آب را باز کرده تا دستها و قسمتها تحتانی ساعد خیس شوند ، دستها و ساعد بایستی پایین تر از بازو قرار گیرند . آب باید به اندازه کافی گرم باشد و از پاشیدن آب به روپوش باید اجتناب نمود.

۶-   صابون را باید در میان دستهای خیس گذاشت و اگر به جای صابون قالبی از صابون مایع استفاده شود سه سی سی ا ز آن استفاده شود تا کف فراوان ایجاد گردد .

۷-   دستها با دقت به هم مالیده شود . شستن هر یک از انگشتان ، کف و پشت دستها باید پنج بار انجام شده و دقت گردد که کلیه قسمتها کاملا شسته و تمیز شوند . در صورتی که زیر ناخن ها کثیف است با ناخن های دست دیگر تمیز شوند. ( در بررسی انجام شده نوک انگشتان ، زیر ناخن و اطراف انگشت شست آلوده ترین قسمتها بعد از شستشو گزارش شده است .)

توجه

درانتهای مراحل شستشوی دست نباید شیر آب بسته شود و بایستی دقت گردد که صابون رو دستها نماند . سپس با دستمال کاغذی  به آرامی و به طور کامل دستهاخشک شوند . این عمل بایستی از سمت انگشتان به طرف مچ ساعد انجام شود . اگرهمزمان که دستمال در دست فرد قرار دارد دستها به یکدیگر مالیده شود به حذف باکتری های باقی مانده کمک می شود . سپس دستمال باید به طریقه صحیح دفع شود . شیر آب بایستی با حوله کاغذی خشک و بسته شود . خشک کردن دستها با دستگاه خشک کن باعث چرخش هوای مملو از باکتری می شود ، لذا بهتر است در شرایط عادی برای خشک کردن دشتها از حوله استفاده شود.

وسایل حفاظتی :

–    دستکش : به هنگام دست زدن به خون ، مایعات آلوده بدن ، ترشحات ، مواد دفعی و لوازم آلوده بایستی از دستکش استفاده شود . قبل از تماس با سطوح مخاطی و پوست آسیب دیده بیماران باید دستکش از دست خارج شده و بلافاصله دستها شسته شوند تا از انتقال میکروارگانیسم ها با سایر بیماران یا محیط جلوگیری شود.

–     ماسک محافظ چشم ومحافظ صورت : برای محافظت از مخاط چشم ، بینی ، دهان در حین انجام بعضی از اعمال و برای فعالیتهای مراقبت از بیمار که احتمال پاشیدن خون و مایعات بدن ، ترشحات و مواد دفعی وجود دارد بایستی از ماسک و محافظ ، چشم یا صورت استفاده شود.

–     روپوش : برای محافظت پوست و جلوگیری از آلوده شدن لباس در حین انجام بعضی از مراقبتها که احتمال ترشح و پاشیده شدن خون در مایعات آلوده بدن و یا مواد دفعی وجود دارد باید روپوش تمیز پوشیده شده و در صورت آلوده شدن سریعا نسبت به تعویض و شستشوی آن اقدام گردد.

–     لوازم مراقبت از بیمار : لوازمی که برای مراقبت از بیمار مصرف شده و با خون ، مایعات بدن ، ترشحات و مواد دفعی در تماس بوده و آلوده گردیده است ، باید به نحوی جمع آوری شوند که باعث تماس با پوست و مخاط نشده و از آلوده کردن لباس ، محیط و انتقال میکروارگانیسم ها جلوگیری شود. لوازمی که قابل استفاده مجدد هستند باید قبل از مصرف جهت بیمار بعدی به شکل مناسب ، نظافت شده  و در صورت نیاز گندزدایی شوند و مواد یک بار مصرف نیز به روش مناسب دفع شوند.

–    ملحفه والبسه : جمع آوری ، انتقال وانجام فرایندهای لازم جهت نظافت ملحفه هایی که مورد استفاده قرار گرفته و با خون ، مایعات بدن و ترشحات و مواد دفعی آلوده شده اند باید به گونه ای باشد که از تماس پوست ومخاط باآنها و آلوده شدن لباس جلوگیری شود . ملافه ها در هنگام جمع آوری نباید روی زمین قرار گرفته و یا تکانده شوند زیرا باایجاد گردو غبار آلودگی را از طریق هوا منتقل می نمایند .

–     دفع سرسوزنها : به هنگام استفاده و جمع آوری سر سوزن ، اسکالپل و سایر وسایل نوک تیز ، نظافت و پاک کردن وسایل مصرف شده و یا در هنگام دفع وسایل نوک تیز باید مراقب بود که آسیبی به فرد وارد نشود . هرگز درپوش سوزنهای مصرف شده نباید مجددا بر روی آن قرار گیرد و آنها دستکاری نشوند  زیرا احتمال لرزش دست یا خطای دید و فرورفتن سوزن آلوده در دست وجود دارد و نوک تیز سوزن به سمت اشخاص نباشد . برای دفع سوزنها پس از استفاده بادی از دستگاه مخصوصی که سوزن را به قطعات ریزتر خرد می نماید استفاده شود و به هیچ عنوان با دست سرسوزن از سرنگ جدا نگردد و آن را نبایستی خم کرد . سرنگهای یک بار مصرف ، سرسوزنها ، تیغها و سایر وسایل نوک تیز راکه مصرف شده و آلوده می باشند بایستی در ظروف مناسب ، و مقاوم به سوراخ شدگی قرار دارد . ( در حدامکان اینظرف به محلی که از وسایل فوق استفاده می شود نزدیک باشد . )

دستورالعمل کلی در مورد کاربرد ضدعفونی کننده ها و گندزدا ها

برای رقیق سازی در مصرف گروه ها مختلف مواد شیمیایی نکات مهمی وجود دارد که رعایت آنها به منظور کنترل موثر میکروارگانیسم ها الزامی است . برخی از این نکات بر روی برچسب آنها قید شده و بعضی نیز جنبه عمومی دارند که در اینجا نکات کلی و مفید درباره این ترکیبات ذکر می گردد.

۱-     ماده مصرفی باید به دقت پیمانه شود.

۲-        برای ساختن محلول بایستی از ظروف خشک استفاده شود.

۳-        برای ساختن محلول بایستی مقدار مناسبی از آب به ماده گندزدا افزوده گردد.

۴-        پیش از کاربرد ماده گندزدا در صورت امکان لکه ها و کثافات پاک شوند .

۵-        مازاد ماده گندزذا در پایان کار روزانه دور ریخته شود.

۶-    توجه شود که کاربرد محلولهای ضدعفونی کننده گندزدا ، بدون دقت ومهارت سبب افزایش رشد میکربها و گسترش عفونتها می گردد.

۷-        هرگز از ضدعفونی کننده ها و ماده گندزدا برای استریل کردن استفاده نشود.

۸-        ابزار و وسایل تمیز بایستی درون محلولهای میکرب کش نگهداری شوند.

۹-        ظروف حاوی مواد گندزدا نبایستی دوباره پر شوند بلکه باید محلول داخل آنها عوض شود .

۱۰-   از به کار گیری محلولهای گندزدا که همراه فرد به بیمارستان آورده شده بایستی پرهیز شده و از آنچه که بیمارستان دراختیار قرار میدهد استفاده گردد.

۱۱-    از به کار گیری محلولهای ساخته شده در روزهای قبل بایستی پرهیز شده و هر روز محلول تازه ای ساخته شود.

۱۲-    هرگز دو محلول ضد میکربی را با هم نبایستی به کار برد ، مگر آنکه یکی ازآنها الکل باشد .

۱۳-    از ترکیب و اختلاط پاک کننده ها با مواد گندزدا باید پرهیز گردد زیرا ممکن است اثر هر دو خنثی گردد.

۱۴-    فقط در صورتی که کاربرد روشهای حرارتی ممکن نباشد از محلولهای میکرب کش انتخابی استفاده گردد.

نحوه عملکرد در مواجهه با مواد آلوده عفونی :

با توجه به نمودار فوق نحوه دفع صحیح مواد آلوده عفونی مشخص می گردد . در این نمودار موا د آلوده به دو دسته تقسم می شوند :

۱-    موادآلوده قابل استفاده مجدد

۲-     مواد آلوده یک بار مصرف

گروه اول : بایستی با روش صحیح اتوکلاوگذاری و یا استفاده مناسب از مواد گندزدا و شستشوی مناسب قابلیت استفاده مجدد را برای این گونه وسایل فراهم آورد.

گروه دوم :  همان طورکه از نام آنها پیداست موادیکه یکبار مصرف بوده که جهت دفع نیز بایستی مراحلی از قبیل گندزدایی ، اتوکلاو نمودن و یاسوزاندن تحت شرایط خاص را انجام داد که شامل ایجاد دما مناسب ، استفاده از فیلترهای مناسب تحت شرایط خاص را انجام داد که شامل ایجاد دمای مناسب ، استفاده از فیلترهای مناسب و محیط مناسب می باشد و در نهایت نیز باعث دفع صحیح و اصولی و بهداشتی اینگونه موارد خواهد بود .

با توجه به اینکه زباله های بیمارستانی ومراکز بهداشتی و درمانی دارای آلودگی بالایی هستند رعایت اصول بهداشتی در نحوه جمع آوری و دفع  آنها ازاهمیت بسزایی برخوردار می باشد.

در خصوص نحوه جمع آوری زباله ها بهتر است که زباله های عفونی از دیگر زباله ها در محیط های بیمارستانی و درمانی جداشده و با تفکیک زباله دانها و همچنین پلاستیک های جمع آوری زباله و آموزش مناسب کلیه افراد را از این امرمطلع نموده و سپس با جمع آوری مجزا ضمن پایین آوردن هزینه های دفع ، از اجرای صحیح دفع زباله های عفونی اطمینان پیدا نمود.

توصیه های حفاظت فردی در مقابل آلوده کننده ها و ضدعفونی کننده ها

با توجنه به اینکه افرادی که در محیطهای بیمارستانی فعالیت می نمایند در معرض ابتلا به انوع بیماری ها قرار دارند لذا جهت حفظ سلامت فرد و خانواده و نهایتاجامعه لازم است تمهیداتی جهت حفظ سلامت فردی در نظر گرفته شود.

۱-  استفاده از روپوش و لبا س کار فقط درمحیط کار صورت می پذیرد و در صورت آلوده شدن بلا فاصله تمیزو ضدعفونی گردد که با شستشوی مناسب و اتو کشیدن می توان به این امر دست یافت . بدیهی است لباسها نبایستی جهت شستشو به منزل برده شوند .

۲-     کفش کار نیز صرفا در محیط کاراستفاده شود .

۳-   در هنگام استفاده از مواد پاک کننده وگند زدا به  دستورالعمل مربوطه دقیا توجه شده و از تماس با اینگونه موارد ترجیحا خودداری گردد.

۴-     در هنگام نظافت حتما از ماسک استفاده شود .

۵-     استفاده بی رویه ازمواد گندزدا باعث صدمه رساندن به شخص مصرف کننده و محیط زیست خواهد گردید .

۶-     در هنگام استفاده از مواد شیمیایی بایستی از دستکش استفاده شود

۷-     باید جهت نظافت محیط از لوازم جداگانه ( دستمال ، تی ، جارو و …  ) استفاده گردد.

۸-     حتی الامکان پس از پایان کار استحمام انجام گیرد.

۹-     به هیچ عنوان نبایستی از لوازم شخصی بیماران استفاده شود .

 

برای مشاهده مطالب بیشتر اینجا کلیک کنید.

 

ما را در شبکه های اجتماعی اینستاگرام، تلگرام و آپارات دنبال کنید

لطفا رضایت خود را از نوشته بالا با رای دادن به ستاره های پایین مشخص نمایید:

ادمین ادمین
admin

راه آسان‌تری برای ارتباط با کاربران‌مان پیدا کرده‌ایم :) عضویت در کانال

مطالب زیر را حتما بخوانید:

  چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد. چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد. چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد. چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد. چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.  

نظرات کاربران

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    لینک کوتاه :
    0